Reinigen is niet hetzelfde als desinfecteren. Bij reinigen verwijder je stof, plantsap, vuil van het oppervlak. Bij desinfecteren dood je ziekteverwekkers zoals schimmels, bacteriën, virussen die zich tussen twee teelten in kunnen nestelen. Beide stappen horen bij elkaar: zonder reiniging werkt een desinfectiemiddel minder goed, omdat vuil de werking blokkeert. Voor een grondige binnenkant kas reinigen geldt daarom een vaste volgorde: eerst reinigen, daarna desinfecteren, tot slot naspoelen met schoon water. Overslaan van een van deze stappen leidt vaak tot tegenvallend resultaat, blijkt uit ervaringen bij meerdere bedrijven in de regio. Vooral de volgorde blijkt in de praktijk lastig: onder tijdsdruk slaan sommige ploegen de inwerktijd deels over, met merkbaar mindere resultaten tot gevolg.
Het beste moment voor de binnenkant kas reinigen valt samen met de teeltwisseling: vaak in de zomer, soms iets later in het najaar. Zuid-Nederland kent een relatief vochtig klimaat, mede door de nabijheid van de kust in Zeeland, de rivierdelta rond Brabant. Die vochtigheid versnelt algengroei op het glas, versnelt daarmee ook lichtverlies binnen de kas. Telers in deze regio doen er goed aan iets vaker te reinigen dan collega's in drogere gebieden. Wie wacht tot het licht zichtbaar minder wordt, is meestal al te laat: dan heeft de teelt al schade opgelopen. Sommige bedrijven kiezen daarom voor een extra tussentijdse beurt, halverwege een lang groeiseizoen, puur als voorzorg.
Een gestructureerde aanpak voorkomt gemiste plekken. Het proces voor de binnenkant kas reinigen bestaat doorgaans uit vijf stappen, elk met een eigen functie binnen het geheel.
Eerst ruim je losse rommel op: potten, slangen, gereedschap. Daarna spoel je grof vuil los met water onder druk, zodat het reinigingsmiddel straks beter aangrijpt. Vervolgens breng je een reinigingsmiddel aan, laat je dit rustig inwerken op het glas, de constructie. Na het inwerken spuit je het glas, de gevels, de teeltgoten schoon met een hogedrukreiniger, een aquajet. Tot slot desinfecteer je het oppervlak, spoel je alles grondig na met schoon water. Wie deze volgorde aanhoudt, voorkomt dat oud vuil zich mengt met nieuwe middelen, iets wat het eindresultaat flink kan verstoren. Een goede planning vooraf scheelt achteraf veel extra werk, zeker bij grotere kassen met meerdere kappen.
Niet elk kasdek heeft dezelfde vervuiling. Algen groeien vooral op vochtige plekken, laten een groene waas achter die geleidelijk dikker wordt. Roest ontstaat bij metalen onderdelen die lang blootstaan aan vocht, vraagt vaak om een steviger middel. Kalkaanslag vormt zich door hard water, zorgt voor een witte laag op het glas die het licht flink dempt. Meeldauw hecht zich hardnekkig aan glas, gewasresten, vraagt om een grondige aanpak met voldoende inwerktijd. Voor elk type geldt dezelfde vuistregel: hoe eerder je ingrijpt, hoe makkelijker het reinigingswerk verloopt. Herkenning van het type vervuiling voorkomt bovendien verspilling: een te licht middel werkt onvoldoende, een te zwaar middel is simpelweg onnodig, soms zelfs schadelijk voor coatings op het glas.
Voor deze klus gebruiken telers uiteenlopende middelen. GS4 staat bekend als een veelgebruikt reinigingsmiddel voor kassen, geschikt voor lichte tot matige vervuiling. Flusol Forte geldt als alternatief, vooral ingezet bij hardnekkige aanslag zoals kalk, roest. Voor het spuiten zelf kiezen bedrijven vaak voor een aquajet, die via de buisrail door de kas rijdt, ruimte bespaart. Ontbreekt een buisrail, dan werken ploegen handmatig met twee pompen: één voor het inspuiten, één voor het naspoelen. De keuze tussen machinaal werk, handwerk hangt vooral af van de inrichting van de kas, de aanwezigheid van een railsysteem.
Kleinschalige tuinders pakken de binnenkant kas reinigen vaak zelf op, gewapend met een hogedrukreiniger, een lange steel. Grotere glastuinbouwbedrijven schakelen meestal een gespecialiseerd bedrijf in, simpelweg omdat de oppervlakte te groot is voor handwerk binnen een redelijke tijd. Richtprijzen lopen sterk uiteen, afhankelijk van de oppervlakte, de mate van vervuiling, de gekozen methode. Wie twijfelt, vraagt best een paar offertes op bij regionale kasreinigers, vergelijkt daarna rustig de voorwaarden. Sommige bedrijven werken zelfs 's nachts door, mocht de tijdsdruk rond de teeltwisseling groot zijn.
Veiligheid staat centraal bij de binnenkant kas reinigen, zeker bij het werken met chemische middelen. Reinigingsmiddelen, desinfectiemiddelen zijn niet altijd onschuldig voor de gebruiker. Draag handschoenen, een veiligheidsbril tijdens het werken met chemische middelen. Zorg voor voldoende ventilatie, zeker bij het gebruik van sterkere middelen binnen een afgesloten kas. Werk je op hoogte, gebruik dan een stevig trapje, een hoogwerker, nooit een wankele constructie die kan wegglijden. Lees vooraf altijd het etiket van het gebruikte middel, volg de voorgeschreven dosering nauwkeurig.
Een schoon kasdek laat meetbaar meer licht door richting het gewas. Uit ervaringen bij diverse bedrijven blijkt dat een vervuild dek al snel enkele procenten lichtverlies veroorzaakt, iets wat direct doorwerkt in de opbrengst. Minder licht betekent vaak meer kunstmatige belichting nodig, dus hogere energiekosten. Een grondige reiniging betaalt zich daarmee vaak vrij snel terug, ook al voelt het op het moment zelf als een tijdrovende klus. Telers die jaarlijks structureel reinigen, rapporteren doorgaans een stabielere start van elke nieuwe teelt, met minder uitval in de eerste weken.
In Zuid-Nederland groeit het aanbod aan gespecialiseerde kasreinigingsbedrijven gestaag. Van Brabant tot Limburg, van Zeeland tot de grens met België, bieden lokale spuitbedrijven maatwerk voor zowel kleine tuinkassen als grote glastuinbouwcomplexen. Dat regionale aanbod maakt dit werk laagdrempeliger voor telers die de klus liever uitbesteden aan vakmensen die de streek goed kennen. Door de korte afstanden binnen de regio kunnen ploegen vaak snel schakelen, wat handig is rond een drukke teeltwisseling met een strak tijdschema.
Hoe vaak moet je de binnenkant kas reinigen?
Bij intensieve teelt raden specialisten een jaarlijkse beurt aan, bij voorkeur tijdens de teeltwisseling, soms vaker bij zichtbare vervuiling.
Kun je dit zonder chemische middelen doen?
Warm water samen met een hogedrukreiniger verwijdert al veel vuil, al werkt een reinigingsmiddel doorgaans grondiger bij hardnekkige aanslag.
Wat kost professionele reiniging?
De prijs hangt af van de oppervlakte, de mate van vervuiling, de gekozen techniek; een offerte bij een lokale kasreiniger geeft het duidelijkste beeld.
Is een aquajet altijd nodig?
Nee, een aquajet werkt vooral efficiënt bij grotere kassen met een buisrail; kleinere kassen kunnen prima handmatig gereinigd worden met gewone apparatuur.
Voor telers in Zuid-Nederland betekent een grondige binnenkant kas reinigen dit seizoen vooral: op tijd beginnen, structureel werken, de juiste middelen kiezen bij de juiste vervuiling.
Terug naar Algemene aspecten